Trong dòng chảy lịch sử cứu độ, nếu Đức Trinh Nữ Maria là cung lòng tinh tuyền được Thiên Chúa tuyển chọn để Ngôi Lời nhập thể, thì Thánh Gioan Baotixita chính là nhịp cầu thiêng liêng nối kết hai thời đại Cựu Ước và Tân Ước. Được tuyển chọn và đầy Chúa Thánh Thần ngay từ trong lòng mẹ, vị Tiền Hô của Đấng Thiên Sai đã sống một cuộc đời đảo ngược mọi giá trị trần thế: lớn lao trong hoang địa, cao trọng trong sự khiêm hạ và bất tử bằng chứng tá của chân lý. Chính Đức Giêsu đã khẳng định: "Trong số những người do phụ nữ sinh ra, chưa từng có ai cao trọng hơn Gioan Tẩy Giả" (Mt 11,11).
Sứ mạng của Gioan không bắt đầu bên dòng sông Giođan, mà từ một cuộc gặp gỡ âm thầm nơi miền sơn cước Giuđê. Khi lời chào của Đức Maria vừa cất lên, thai nhi Gioan đã "nhảy mừng" trong lòng bà Êlisabét (Lc 1,41). Đó là dấu chỉ đầu tiên cho thấy ngài được đầy Chúa Thánh Thần và nhận ra sự hiện diện của Đấng Cứu Thế ngay từ khi Người còn ẩn mình trong cung lòng Đức Mẹ. Việc Gioan chào đời từ một cặp vợ chồng son sẻ và đã cao niên, ông Dacaria và bà Êlisabét, không chỉ là một phép lạ, mà còn minh chứng rằng cuộc đời ngài đã nằm trong chương trình cứu độ của Thiên Chúa từ muôn thuở.
Sau những năm tháng âm thầm chuẩn bị trong hoang địa với đời sống khổ hạnh, áo lông lạc đà, dây lưng bằng da và thức ăn là châu chấu cùng mật ong rừng, Gioan xuất hiện như "tiếng người hô trong hoang địa" (Is 40,3; Mt 3,3), đánh thức những tâm hồn đang ngủ quên trong tội lỗi. Phép rửa sám hối mà ngài cử hành nơi sông Giođan là lời mời gọi con người san bằng những núi đồi kiêu ngạo, uốn thẳng những lối quanh co của tâm hồn để đón chờ Đấng Mêsia.
Đỉnh cao sứ mạng của Gioan là làm phép rửa cho chính Đức Giêsu tại sông Giođan. Trong biến cố ấy, mầu nhiệm Ba Ngôi được mạc khải cách đặc biệt: Chúa Cha phán từ trời, Chúa Thánh Thần ngự xuống dưới hình chim bồ câu và Chúa Con khiêm nhường bước xuống dòng nước. Gioan trở thành chứng nhân đặc biệt của biến cố trọng đại này, đồng thời hoàn tất sứ mạng chuẩn bị con đường cho Đấng Cứu Thế.
Nếu các ngôn sứ Cựu Ước chỉ có thể loan báo Đấng Mêsia sẽ đến, thì Gioan Baotixita là người duy nhất được chỉ tận mắt Đấng mà các ngôn sứ hằng mong đợi. Vì thế, ngài vừa là vị ngôn sứ cuối cùng của Cựu Ước, vừa là người đầu tiên mở ra thời đại Tin Mừng khi long trọng giới thiệu với nhân loại:
"Đây Chiên Thiên Chúa, Đấng xóa tội trần gian." (Ga 1,29)
Căn tính của Gioan được diễn tả trọn vẹn qua linh đạo tự hạ, kết tinh trong lời tuyên xưng bất hủ:
"Người phải lớn lên, còn tôi phải nhỏ lại." (Ga 3,30)
Khi đám đông ngộ nhận ngài là Đấng Kitô, Gioan dứt khoát từ chối, tự nhận mình chỉ là "bạn của chàng rể", là "tiếng kêu" chứ không phải là "Ngôi Lời". Chính ở đây, sự khiêm nhường của ngài đạt đến đỉnh cao: khi Ngôi Lời đã xuất hiện, tiếng kêu tự nguyện lùi vào thinh lặng; khi Ánh Sáng thật chiếu soi trần gian, ngọn đèn hoàn thành sứ mạng của mình và không còn tìm kiếm vinh quang cho bản thân. Mọi ánh nhìn đều được Gioan hướng trọn về Đức Kitô, Đấng mà ngài đã giới thiệu cho nhân loại bằng lời tuyên xưng vẫn còn vang vọng trong mỗi Thánh lễ cho đến hôm nay.
Cuộc tử đạo của Thánh Gioan Baotixita là chứng tá cao cả cho chân lý. Ngài hiến dâng mạng sống vì trung thành với luật Thiên Chúa và can đảm lên tiếng trước sự sai trái của quyền lực. Cái chết của vị Tiền Hô cũng trở thành lời tiên báo về cuộc Thương Khó của chính Đức Kitô.
Hơn hai nghìn năm đã trôi qua, tiếng kêu của Thánh Gioan Baotixita vẫn vang vọng đến hôm nay. Giữa một thế giới đầy tiếng ồn và những thỏa hiệp với chân lý, ngài mời gọi mỗi Kitô hữu trở về với "hoang địa của tâm hồn", sống khiêm nhường để Đức Kitô được lớn lên và can đảm làm chứng cho Tin Mừng trong mọi hoàn cảnh.
Ngày nay, Giáo Hội vẫn long trọng mừng kính Thánh Gioan Baotixita vào ngày 24 tháng 6, lễ Sinh nhật Thánh Gioan Tẩy Giả, và ngày 29 tháng 8, lễ Thánh Gioan Tẩy Giả chịu tử đạo. Hai ngày lễ ấy không chỉ nhắc nhớ cuộc đời của một vị thánh vĩ đại, mà còn mời gọi mỗi người tín hữu tiếp nối sứ mạng của ngài: chuẩn bị đường cho Chúa bằng đời sống sám hối, khiêm nhường và trung thành với chân lý. Đó cũng chính là con đường để mỗi Kitô hữu trở thành chứng nhân sống động của Đức Kitô giữa thế giới hôm nay.
Sưu tầm & biên soạn
